QGIS: Vertikalna raščlanjenost reljefa (VIDEO)

Autor: Marko Ivanišević, Univerzitet u Banjoj Luci, Prirodno-matematički fakultet, marko.ivanisevic.bl@gmail.com

 

Vertikalna raščlanjenost terena je kvantitativni parametar reljefa i određena je visinskom razlikom najviše i najniže tačke unutar jedinice površine terena. Kao izraz morfostrukturnih i morfogenetskih osobina reljefa dinamičkog karaktera, značajan je kvantitativni indikator geomorfoloških procesa koji se odvijaju u reljefu. Vertikalna raščlanjenost uslovljena je karakteristikama terena i predstavlja parametar intenziteta razvoja egzogenih procesa. Na prostornima sa većom vertikalnom raščlanjenosti reljefa intenzitet erozije je veći; na područjima male vertikalne raščlanjenosti reljefa dolazi do pojačane akumulacije.

Rezultati analize vertikalne raščlanjenosti reljefa omogućavaju nam sveobuhvatan uvid u prostorni rasmještaj, odnose i veličinu površina pojedinih kategorija raščlanjenosti reljefa. Karta vertikalne raščlanjenosti terena može biti od koristi prilikom evaluacije prirodnih uslova za potrebe poljoprivrede, vodoprivrede, šumarstva, saobraćaja, prostornog planiranja i sl.

Pri morfometrijskoj analizi vertikalne raščlanjenosti reljefa koristi se kvadratna mreža kojom je reljef podijeljen na približno jednake dijelove. Unutar svakog kvadrata utvrđuje se najviša i najniža tačka na terenu, a pokazatelj raščlanjenosti dobija se razlikom navedenih vrijednosti. U narednoj tabeli izdvojene su sljedeće kategorije raščlanjenosti reljefa:

rasc_relj

 

 

 

 

 

 

 

PRIMJER: Karta vertikalne raščlanjenosti terena za tri opštine

Ulazni slojevi: DEM 30 m i granice opština Čelinac, Teslić i Kotor Varoš

Postupak:

– Učitati DEM (raster);

– Napraviti kvadratnu mrežu (grid) dimenzija 1×1 kilometar;

– Pomoću alata zonalna statistika odrediti maksimalne i minimalne visine unutar svakog pojedinačnog kvadrata;

– Napraviti novi atribut „razlika_visina“ (pomoću field calculatora oduzeti max i min visine);

– Klipovati kvadratnu mrežu sa granicama opština;

– Izdvojiti kategorije vertikalne raščlanjenosti terena (na osnovu date tabele).

 



Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *